 |
Süreli yayınlar koleksiyonu iki ana bölümden oluşmaktadır. 1928 harf devriminden önceki eski harflerle çıkarılan kadın dergileri ve 1928'den günümüze kadar olan dergiler.

1991 yılında kurulan süreli yayınlar bölümü, önce "bibliyografya oluşturma komisyonunun" çabaları sonucunda, Osmanlıca kadın dergilerini saptamak ve kütüphaneye kazandırmakla işe başladı. Harf devriminden önce yayınlanan 40 derginin 1500'e yakın sayısı dermeye kazandırıldı.

Birinci dönem dergilerinden en eski tarihlisi Terakki-i Muhadderat'tır. Haftalık olarak çıkan bu derginin ilk sayısı 15 Haziran 1285 (1869) tarihini taşır. Eski harflerle yayınlanmış son kadın dergisi ise Kadın Yolu'dur, ve elimizde bulunan son sayısı (30. sayı) 1 ağustos 1927 tarihini taşır. Bu tarihler arasında çıkan dergilerin 10 yıllık dönemlere göre dağılımına bakıldığında yoğunluğun 1909-1919 yılları arasında olduğu göze çarpmaktadır.

Bu dönemde sadece kadın dergilerinde değil, 2. Meşrutiyet'in getirdiği göreli özgürlük ortamı içinde bütün Osmanlı matbuatında görülen bir yayın artışından söz etmek daha doğru olmakla birlikte, bu durum kadınların kendi hak ve taleplerini daha belirgin bir şekilde gündeme getirdikleri, örgütlendikleri bir dönem olmasından da kaynaklanmaktadır. Kadın dergileri, kadın tarihine ışık tutmanın yanısıra içerdiği değişik konularla pek çok araştırmacı için zengin bir malzeme kaynağıdır. Başta edebiyat olmaz üzere müzik, moda, yemek, karikatür, tıp tarihi, şehircilik tarihi ve ilanları ile araştırmacıların kullanımına sunulmuştur.

İkinci dönem dergiler için ise; 1929 yılında yeni harfle çıkan ilk kadın dergisi olan Hanımlar Alemi'nden Aralık 2000'de çıkan Rengarenk Kırmızı adlı dergiye kadar oluşan 470 başlık dergiden oluşan ve yaklaşık 10.000 sayılık bir koleksiyon oluşturulmuştur.

Süreli yayınlar koleksiyonunda; 175 Türkçe, 42 Osmanlıca (asıl veya fotokopi), 252 yabancı dilde dergi bulunmaktadır. Belli bir periyodla çıkan, süreklilik taşıyan yayınlar bu koleksiyonumuzda bulunmaktadır.

Osmanlıca dergilerimizin bir kısmı fotokopi yoluyla oluşturulmuş, bir kısmı Osmanlıca orijinal haliyle dermeye katılmıştır. Osmanlıca süreli yayınlar arasında haftalık olarak yayınlanan Kadınlar Dünyası'nı, Şükrüfezar'ı, Hanımlar Alem'i, gazetesi'nin orijinal sayılarını, Süs dergisini, Şehbal'ı, Musavver Kadın'ı, 1887 yılında yayınlanan Parça Bohçasını ve kadınlar hakkında yayınlanan daha birçok dergiyi bulabileceğiniz gibi, Akbaba, Karagöz gibi dönemin mizah dergilerine de ulaşabilirsiniz.

Yabancı dilde yayınlanan dergiler arasında; İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, İtalyanca, Arapça, Rusça, Yunanca dillerinde yayınlanmış, her biri tam koleksiyon olmasa da 252 başlık süreli yayın vardır. Bu dergiler arasında; Gender&History, Gender Studies, Gender& Philosophy vb.. sayabiliriz.

10 yıllık dönemleri ele aldığımızda, kadın dergileri sürekli olarak artarak yayınlanmıştır. Bu artış, 1980-1990 yılları arasında yayınlanmaya başlayan 44 dergiyle en yüksek sayısına ulaşmıştır.

Bütün bölümlerde olduğu gibi bu bölümde de, düzenli ödenek olmadığı için sağlama işlemi zorlukla yapılmaktadır. Büyük dağıtım kuruluşlarının dağıttığı dergiler, yayın grupları ile ilişkiye geçilerek topluca sağlanmakta, dağıtım dışı olan çeşitli kadın dernek, kurum ve kişilerin dergileri ise bu kurumlarla tek tek ilişkiye geçilerek yine bağış yoluyla sağlanmaya çalışılmaktadır.

Bu bölümün çalışması kapsamında yapılan, eski ve yeni harfli kadın dergileri bibliyografları vakfımız tarafından basılmış ve dağıtıma çıkarılmıştır. Bu bölümün çalışma hedefleri arasında bütün koleksiyonun izleme kartlarının çıkarılması ve gelen süreli yayınlar içinde yayınlanan makalelerin künyelerini bildiren listeler oluşturulması vardır.
|